WENEN 2003
PARIJS 2004
LISSABON 2005
BRUSSEL 2006
BOEDAPEST 2007
Van Apocalyps tot sneeuwklokje
Mariette Jansen
Het is woensdag 1 november, hartje Brussel. Als je de Grote Markt nadert,
hoor je al van enige afstand de vrolijke klanken van fluit en trom die
hebreeuwse dansmuziek ten gehore brengen. Broeders en zusters van een
van de nieuwe gemeenschappen dansen in hun pij op de keien van het prachtige
middeleeuwse plein die na vele eeuwen niet bepaald recht meer liggen.
Menigeen staat stil om te kijken en een praatje te maken.
Zo maar een van de vele scènes die te zien zijn in deze bijzondere
week van 28 oktober tot 5 november.
Na Wenen (2003), Parijs (2004) en Lissabon (2005), die bemoedigende resultaten hebben opgeleverd, was de Belgische hoofdstad aan de beurt om een groots evangelisatiecongres te organiseren. Brussel, hart van Europa met zijn vele Europese instellingen en veelkleurige bevolking. 'Kom en Zie' was het thema. Een uitnodiging waarop meer dan 100.000 belangstellenden zijn ingegaan.
Koekelberg
De voornaamste plaats van samenkomst was de imposante basiliek van Koekelberg,
een bouwwerk dat niet zozeer uitmunt in schoonheid als wel in omvang:
het is de grootste kerk van België en kon dus vele congresgangers
en andere bezoekers ontvangen. Toch was ook dit godshuis, net als andere
gebouwen meermalen te klein voor het aantal mensen dat afkwam op lezingen,
concerten, gebedsbijeenkomsten of culturele manifestaties.
De centrale vraag van dit congres was volgens mgr Jozef de Kesel, hulpbisschop van Brussel: "Hoe kan het christendom een nieuw elan vinden in de steden, waar zoveel mensen samenleven en waar zich ook de grootste problemen en uitdagingen van onze tijd voordoen? Hoe God ter sprake brengen voor mensen van deze tijd? Hoe Christus verkondigen zonder arrogantie en complexen?" Vragen die niet alleen Belgische bisschoppen en gelovigen zich stellen.
Op zondagavond 29 oktober werd een feestelijk begin gemaakt met de uitvoering van 'Apocalyps'' van de Franse dominicaan André Gouzes, in aanwezigheid van koning Albert en koningin Paola. Een prachtig concert als start van een week waarin de deelnemer nog heel wat te genieten en te overwegen kreeg. Maar ook voor moeilijke keuzes kwam te staan...
Hoofdsprekers
...niet zozeer wat betreft het ochtendprogramma: de dag begon in de basiliek
met het ochtendgebed dat steeds door een andere Brusselse gemeenschap
werd verzorgd, zoals de stadsmonniken van Jeruzalem. Daarna was
de hoofdspreker aan de beurt. Stuk voor stuk uiteenzettingen van hoog
niveau, die zelfs achterin de basiliek prima te volgen waren dankzij
grote beeldschermen en de geluidstechniek. Misschien gaf Timothy Radcliffe,
voormalig algemeen overste van de Dominicanen, wel de hardste noten
te kraken: om met vrucht te evangeliseren moet je de moed hebben om
als Kerk je eigen goed beveiligde territorium te verlaten en jongeren
tegemoet te treden in hun eigen wereld. Zelfs al deelt die wereld je
waarden niet. Een wereld van consumptie, van blogs, van chat rooms.
En zelfs als je in zekere zin aan jezelf moet sterven...
Bijzonder was ook dat de uiteenzetting over het gebed door prior Enzo
Bianchi werd voorafgegaan door getuigenissen van een rabbijn en een moslima
over hun ervaring met gebed.
Lastige keuzes
Na de Eucharistieviering en maaltijd rees echter de lastige vraag: ga
ik naar een van de tientallen werkgroepen en zo ja, naar welke? Naar
die over gemeenschapseconomie, of over het dienen van de armen in de
straten? Die over engagement in de politiek of over huwelijk en gezin?
Of over inzet in de derde wereld ? Of naar...?
Als je dan een werkgroep had bijgewoond was je, na een snel gedronken
kop koffie of pils in een van de omringende cafés, nog niet van
het 'keuzeprobleem' af. Je kon de relieken van de heilige Theresia vereren
of naar de tentoonstelling over de Bijbel gaan. Maar ook - als je het
juiste adres tenminste wist te vinden - naar een van de panelgesprekken.
Bijvoorbeeld over een christelijk antwoord op het lijden, of over inzet
voor Europa. In dat laatste panel voerden onder andere 'onze' mgr. A.
van Luijn en Maria Martens het woord.
't Swingt hier!
Had je nog energie over? Dan was er 's avonds ook nog van alles te doen.
Bijvoorbeeld concerten, een toneelstuk of op woensdag de spetterende
bijeenkomst in de kathedraal, georganiseerd door de Emmanuelgemeenschap
(bijna vol, 80% jongeren). Na vele alleluia's volgden er drie getuigenissen,
het ene nog smakelijker gebracht dan het andere. Zoals dat van een
voormalig kampioen mountainbike die onder vele lachsalvo's vertelde
hoe hij, na tegen zijn zin meegegaan te zijn naar de Wereldjongerendagen
en meerdere meisjes gehad te hebben, gekozen had om priester te worden.
Na de zegen met het Allerheiligste werd er een daverend Te Deum ingezet.
''Ça swingue!", "'t swingt hier!'', zei een van de
deelnemers.
Taizé en Glorious
De vrijdagavond met de broeders van Taizé, dat wereldberoemde
Franse gehuchtje, telde nog meer deelnemers: naar schatting 2500. Noodgedwongen
volgden vijfhonderd mensen het gebeuren buiten. De prior van Taizé,
frère Alois, ging voor in een viering met de bekende fraaie gezangen
die de menigte tot innerlijke stilte brachten, een stilte die soms minutenlang
duurde. Het hoogtepunt van de avond was een kruisverering; intussen werd
er ruim gebruik gemaakt werd van de gelegenheid tot biechten.
Speciaal voor de jongeren was er naast een dagelijks festival een groot
feest op zaterdag 4 november, met christelijke pop-rockgroepen als Glorious
en Spear Hit in de - frisse - buitenlucht. Aan publiek en enthousiasme
heeft het niet ontbroken; dat terwijl binnen, in de kerk vlakbij, stilte
en inkeer heersten.
Parochies en bewegingen
Een van de doelstellingen van dit congres was om nieuwe relaties te leggen
en nieuwe solidariteit te bewerken. Zo'n samenwerking tussen parochies
en bewegingen verloopt reeds met succes bij de pastoor van Anderlecht.
Hij is pas 3 jaar pastoor, maar ziet tot zijn vreugde nieuw leven ontstaan
in een parochie die geen toekomst leek te hebben. "De nieuwe bewegingen
in mijn parochie: de gebedsgroep en de Focolare- en Emmanuelgemeenschap, zijn
de dragers geworden van de parochie en geven nieuw leven" zegt
deze voormalige maatschappelijk werker onder daklozen.
Deelname uit Nederland en Hongarije
Uit Nederland kwamen op initiatief van het bisdom De Bosch een veertigtal
diakens en werkers in de pastoraal en, niet te vergeten, de bisschop
zelf. Volgens een van de deelneemsters zijn zij na enkele dagen "tevreden
en geraakt'' teruggekeerd.
Uit Hongarije was er een flinke delegatie, die zich mede kwam voorbereiden
op het volgende evangelisatiecongres, in 2007 te Budapest.
Ondergrondse
Terug naar de Grand' Place. Schuilend voor een plotse regenbui zegt een
van de deelnemers, Jean-Luc Moens die de Belgische kerkelijke kaart
door en door kent: "Wat me raakt, is de vreugde van de mensen.
Ik heb de indruk dat dit een sneeuwklokje is, dat na een lange winter
boven de grond komt." Een opgetogen kardinaal Danneeels zei op
de slotdag bijna hetzelfde tegen de duizenden mensen op het voorplein
van de kathedraal: "Ik zie voor het eerst christenen die ervoor
durven uitkomen, en zonder arrogantie zeggen: ik mag tonen wie ik ben."
De Kerk in België is met Allerheiligen uit de 'ondergrondse' gekomen.
Meer over dit evenement?
Kijk op www.brussel-allerheiligen2006.be Daar
zijn ook vele impressies te vinden, evenals de teksten van de hoofdsprekers.
De laatste zijn ook als tekstboek te bestellen voor € 6 plus porto
bij uitg. Halewijn, Halewijnlaan 92, 2050 Antwerpen (ISBN 978 90 8528
101 6)